Pijak i Myśliwy – „polscy” sułtani Imperium Osmańskiego
19 lutego 2024, 10:04Państwo osmańskie powstało pod koniec XIII wieku, do Europy wkroczyło w drugiej połowie XIV wieku, a sto lat później zakończyło tysiącletnie dzieje Cesarstwa wschodniorzymskiego, znanego obecnie jako Cesarstwo Bizantyńskie. Ono zaś było kontynuatorem jeszcze starszego państwa, którego początki datujemy na rok 753 p.n.e. Imperium Osmańskie było państwem wielonarodowym, w którym rządził nie tylko żywioł turecki. Wielu sułtanów miało pochodzenie greckie, albańskie czy serbskie. Było wśród nich dwóch, których korzeni możemy szukać na terenie dawnej Rzeczypospolitej.
Jak załatać magnetyczną butelkę? Rozwiązano problem, który od 70 lat trapił fuzję jądrową
6 maja 2025, 11:06Fuzja jądrowa to obietnica czystego, bezpiecznego i praktycznie nieskończonego źródła energii. Badania nad nią trwają od dziesięcioleci i nic nie wskazuje na to, byśmy w najbliższym czasie mogli zastosować ją w praktyce. Naukowcy dokonują powolnych, mniejszych lub większych, kroków na przód w kierunku jej opanowania. Uczeni z University of Texas, Los Alamos National Laboratory i Type One Energy Group rozwiązali właśnie poważny problem, który od 70 lat nękał jeden z rodzajów reaktorów fuzyjnych – stellaratory – spowalniając prace nad nimi. Jego rozwiązanie przyda się również w udoskonaleniu tokamaków, innego – znacznie bardziej popularnego – projektu reaktora fuzyjnego.
Cienie na pergaminie. Kodeks H przemówił po piętnastu wiekach
1 maja 2026, 14:28Garrick V. Allen, profesor studiów biblijnych na Uniwersytecie w Glasgow, ogłosił niezwykłe odkrycie. Jego zespół odtworzył 42 zaginione strony jednego z najstarszych istniejących rękopisów Nowego Testamentu. Nie odnalazł, a odtworzył. Bo strony te nie istnieją. A przynajmniej nic nie wiadomo o tym, by istniały. Zostały po nich cienie, które atrament odcisnął na pergaminie sąsiednich stron ponad tysiąc lat temu. Oto fascynująca historia Kodeksu H i badań nad nim.
Trzynaście milionów nowych gatunków bakterii
30 czerwca 2006, 12:40Lasy amazońskie, których powierzchnia została w ciągu ostatnich 400 lat zredukowana do mniej niż 8% pierwotnych rozmiarów, mogą być schronieniem dla 13 mln nieznanych gatunków bakterii. Wyniki najnowszych badań wskazują nie tylko na bogactwo życia kryjące się wśród drzew, lecz także na potencjalne źródła substancji leczniczych.
Barcelona się opóźni?
14 czerwca 2007, 14:05W maju pojawiły się pierwsze informacje, że premiera czterordzeniowego procesora Barcelona firmy AMD może się opóźnić. Glen Yeung, analityk Citigroup, poinformował, że z kilku źródeł dowiedział się o planowanym opóźnieniu.
Skuteczna szczepionka przeciwko wirusowi HPV
12 marca 2008, 10:57Najnowsze badania przeprowadzone na Uniwersytecie Alabama dowodzą, że szczepionka przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV - od ang. Human Papilloma Virus) znacząco zmniejsza liczbę nieprawidłowych wymazów cytologicznych u kobiet. Oznacza to, że lek spełnia pokładane w nim nadzieje - od momentu wprowadzenia go na rynek znacznie spadła liczba kobiet bezpośrednio zagrożonych rakiem szyjki macicy.
Przemysł muzyczny zmienia strategię
21 stycznia 2009, 11:44Koncerny muzyczne, po latach walki z piractwem, zaczynają stosować nową strategię. Wzięły sobie do serca hasło "jeśli nie możesz ich pokonać, dołącz do nich" i coraz częściej podpisują umowy z dostawcami Internetu czy usług i produktów telekomunikacyjnych.
Jak ukraść klucz
22 października 2009, 11:52Eksperci odkryli, w jaki sposób można ukraść klucze kryptograficzne używane do zabezpieczania transmisji bezprzewodowej w urządzeniach przenośnych. Kradzieży można dokonać mierząc ilość zużywanej energii lub emisję częstotliwości fal radiowych.
Ubogie dzielnice strefami otyłości
12 czerwca 2010, 09:03Do niedawna plaga otyłości wśród dzieci była zmartwieniem głównie zachodnich społeczeństw. Niestety, pod tym względem nasz kraj dogania „Zachód" bardzo szybko. Dlatego warto przyglądać się badaniom nad przyczynami nadwagi, jakie prowadzi się za granicą.
Morze Śródziemne pełne plastiku
30 grudnia 2010, 19:02Francuscy i belgijscy naukowcy rozpoczęli projekt badania czystości Morza Śródziemnego. Już wstępne wyniki są co najmniej niepokojące: ćwierć biliarda mikroskopijnych okruchów plastiku stwarza poważne zagrożenie dla życia biologicznego.
